Άρθρα

Ανάμεσα σε δύο κόσμους: Κοινότητα πάνω απ' τα σύνορα, Θεόδωρος Κούρος

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΚΟΥΡΟΣ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΕ ΔΥΟ ΚΟΣΜΟΥΣ: ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΑ ΣΥΝΟΡΑ ΟΨΕΙΣ ΤΗΣ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟΥΣ ΒΛΑΧΟΥΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΟΑΛΒΑΝΙΚΗΣ ΜΕΘΟΡΙΟΥΠώς μπορεί κανείς να μιλήσει για ένα κομμάτι του εαυτού του, υπερβαίνοντας στερεότυπα και παγιωμένες «αξίες»; Στο δεύτερο ταξίδι μου στην Αλβανία, είπα στον Βασίλη αυθόρμητα: «Ποτέ δεν είχα δει την Νεμέρτσικα (στης οποίας τους πρόποδες μεγάλωσα) από πίσω». Αμέσως σκέφτηκα ότι το δικό μου «πίσω» είναι μπροστά για άλλους.

Περισσότερα...

Ήθη και έθιμα των Βλάχων του Μετζητιέ

Κεφαλόβρυσο Οι μουσικοί και οι νύφες, photo Margaret HasluckΌσοι δεν ηυτύχησαν να παρευρεθούν την 15ην Αυγούστου (εάν συμπίπτη Κυριακή) ή την πρώτην μετά ταύτην Κυριακήν εις τον Μετζητιέ του Πωγωνίου, εστερήθησαν, τη αληθεία, μοναδικού θεάματος.

Περισσότερα...

Κτηνοτρόφοι και κτηνοτροφία στον ορεινό χώρο (Δίκτη, Μενοίκειο, Νεμέρτζικα)

 Κεφαλόβρυσο. Κατσίκες, photo Margaret Hasluck
Οι ανθρώπινες κοινωνίες χαρακτηρίζονται από μεγάλη προσαρμοστικότητα στο φυσικό περιβάλλον, ενώ αξιοποιούν όλους τους διαθέσιμους πόρους, προκειμένου να προμηθευτούν τα αναγκαία για την επιβίωσή τους. Με άλλα λόγια, οι οικονομίες και οι κοινωνίες προσαρμόζονται στους γεωγραφικούς και οικολογικούς όρους, που τους έχουν τεθεί εξαρχής.

Περισσότερα...

Ιστορίες ζωής και μεταναστευτικά σχέδια στον αγροτικό χώρο. Η περίπτωση του Κεφαλόβρυσου. Πανταζής Παύλος

Ιστορίες ζωής και μεταναστευτικά σχέδια στον αγροτικό χώρο. Η περίπτωση του Κεφαλόβρυσου. Πανταζής ΠαύλοςΩς πεδίο της μελέτης επελέγη η Κοινότητα Κεφαλόβρυσου. Η επιλογή της συγκεκριμένης κοινότητας ως χώρου εντοπισμού των πληροφορητών υπήρξε αποτέλεσμα μιας μελέτης της παλιννόστησης που περιέλαβε και τις 309 κοινότητες και τους 4 δήμους του Νομού Ιωαννίνων. Η μελέτη εκείνη στόχευε, εκτός των άλλων, και στην καταγραφή ορισμένων κοινωνικών και δημογραφικών μεγεθών του παλιννοστούντος πληθυσμού που επέστρεψε στο νομό μετά το 1973, όταν δηλαδή η επιστροφή των μεταναστών άρχισε να υπερκαλύπτει την έξοδο.
Σύμφωνα με ανεπίσημα στοιχεία της Κοινότητας κατά τη δεκαπενταετία 1960-1974 μετανάστευσαν από το Κεφαλόβρυσο στη Γερμανία περίπου 800 άτομα. Στον αριθμό αυτό συμπεριλαμβάνονται οι μετανάστες εργαζόμενοι και τα παιδιά τους. Σε συνδυασμό με τα δεδομένα της προαναφερόμενης έρευνας υπολογίζεται ότι το 1/3 περίπου των μεταναστών του χωριού έχει επιστρέψει από το εξωτερικό. Από το σύνολο των παλιννοστούντων το 71.6% έχει εγκατασταθεί μόνιμα στην κοινότητα, ενώ μόνο το 13.8% έχει επιλέξει ως τόπο διαμονής την πόλη των Ιωαννίνων.

Περισσότερα...

Το καθολικό της μονής Κλεινού Καλαμπάκας

Ιερά Μονή Αγίων Αποστόλων Κλεινοβού ΚαλαμπάκαςΣε απόσταση 2 χλμ. νοτιοδυτικά του χωριού Κλεινός (Κλεινοβός) Καλαμπάκας, στο βουνό Τριγγία ή Μπάμπα των ανατολικών υπωρειών της Πίνδου, σε υψόμετρο 1.160 μέτρων, βρίσκεται ο ναός των Αγίων Αποστόλων Πέτρου και Παύλου, άλλοτε καθολικό της μονής Κλεινού.

Περισσότερα...

Τα τσελιγκάτα και οι μετακινήσεις των Αρβανιτόβλαχων κτηνοτρόφων της Ηπείρου

 Κεφαλόβρυσο, αρμέγοντας κατσίκες, photo Margaret HasluckΟι μετακινήσεις των ανθρώπων ανάμεσα σε διαφορετικές χώρες, που έχουν πάρει τεράστιες διαστάσεις τα τελευταία χρόνια, δεν είναι εντελώς νεότερο φαινόμενο. Ορισμένες οικονομικές δραστηριότητες ήταν πάντα συνδεδεμένες με μακρινές διαδρομές που κάλυπταν μεγάλη γεωγραφική έκταση.

Περισσότερα...