Τραγούδια - Χοροί
Αποψη της εκδήλωσης του τοπικού ανταμώματος Βλάχων -Αβδέλλα Αυγουστος 2005 τοποθεσία "Μανάκεια"Τα κάτωθι τραγούδια τραγουδιούνται και χορεύονται χωρίς συνοδεία οργάνων,
στα πανηγύρια των Αγίων Αποστόλων, της Αγίας Παρασκευής και στο τριήμερο της Παναγίας, τον δεκαπενταύγουστο.

(Οι στίχοι των τραγουδιών ελήφθησαν από το ομότιτλο CD του Συλλόγου Αβδελιωτών «Η Βασιλίτσα».)
 
Σήμερα Δέσπω Πασχαλιά.
Λε σήμερα Δέσπω μ΄, Πασχαλιά
σήμερα ν ' άσπρη μέρα μαρή μαυροματούσα
σήμερα ν ' άσπρη μέρα μα το Χριστός Ανέστη.
Λε σήμερα τ ' αρχοντόπουλα
 
βγαίνουν στο πανηγύρι μαρή μαυροματούσα
βγαίνουν στο πανηγύρι μα το Χριστός Ανέστη.
Λε και συ Δέσπω μ΄, δεν φαίνεσαι

να βγής στο πανηγύρι μαρή μαυροματούσα
να βγής στο πανηγύρι μα το Χριστός Ανέστη.
Λε μανά μου κλαίει το παιδί
δεν μπορ΄, να το μερέψω μαρή μαυροματούσα
δεν μπορ' να το μερέψω μα το Χριστός Ανέστη.
Λε για κόψε μήλο απ ' τη μηλιά

και δώστο να μερέψη μαρή μαυροματούσα
και δώστο να μερέψη μα το Χριστός Ανέστη.
Λε κι ' αν δε μερέψη κι απ ' αυτό

σκάψε παράχωσέ το μαρή μαυροματούσα
σκάψε παράχωσέ το μα το Χρωτός Ανέστη.

Πότε θα έρθει η Άνοιξη.

Πότε θα έρθει η άνοιξη
λουλούδι μ΄ , του Μαγιού
Αϊντε το Μάη το καλοκαiρι
Σταμούλη μ΄ , καπετάνιε.
Να βγούν οι βλάχοι στα βουνά
λουλούδι μ΄ του Μαγιού
Αϊντε κι΄ αυτές οι βλαχοπούλες
Σταμούλη μ΄ , καπετάνιε.
Να βγούν τα λάϊα πρόβατα
λουλούδι μ΄, του Μαγιού
Αϊντε με τ ' αργυρά κουδούνια
Σταμούλη μ΄, καπετάνιε.
Να βγώ κι εγώ ο μαύρος μου

λουλούδι μ΄, του Μαγιού
Αϊντε ν ' αδράξω μια βλαχοπούλα
Σταμούλη μ΄, καπετάνιε.

Κάτω στης Mωριάς τα μέρη

Κάτω στης Μωριάς τα μέρη
ν' έκαμα λέλε, ν' έκαμα ένα καλοκαίρι
ν' έκαμα ένα καλοκαίρι
ν' είδα βρύ λέλε, ν' είδα βρύσες και ποτάμια.
Ν' είδα βρύσες και ποτάμια
και τριών λέλε, και τριών χρονών καλάρι
και τριών χρονών καλάρι
και στη με λέλε, και στη μέση απ ' το καλάρι
κάθεται λέλε, κάθεται γραφιώτου κόρη
κάθεται γραφιώτου η κόρη
και κεντάει λέλε, και κεντάει χρυσό μαντήλι.
Και κεντάει χρυσό μαντήλι

κι άγορος λέλε, κι άγορος τη παραγγέλνει
κι άγορος την παραγγέλνει
κέντα κο λέλε, κέντα κόρη μ’, το μαντήλι
κέντα κόρη μ’ το μαντήλι
κέντα το λέλε, κέντα το και χρύσωσέ το.
Κέντα το και χρύσωσέ το

κι άλλον νιο λέλε, κι άλλον νιο να μην το δώσεις
κι άλλον νιο να μην το δώσεις
μόνκι εμέ λέλε, μόνκι εμένα το λεβέντη.


Όλα τα κάστρα χαiρονται

 Όλα ν' τα κάστρα χαίρονται, Μηλώ μωρ Μηλώ

μωρ κι όλα βαζοκοπιούνται, Μηλώ μου μυρισμένη.
Ν' έρημη η Βόνιτσα, Μηλώ μωρ Μηλώ

μωρ ποτές χαρά δε βλέπει, Μηλώ μου μυρισμένη.
Αλής Πασάς ν' εκόνεψε, Μηλώ μωρ Μηλώ

μωρ με το πολύ τ' ασκέρι, Μηλώ μου μυρισμένη.
Κοτσαμπασιάδες φώναζαν, Μηλώ μωρ Μηλώ

μωρ και τους γερόντους λέγουν, Μηλώ μου μυρισμένη.
Γοργά ψωμi γοργά κρασi, Μηλώ μωρ Μηλώ

μωρ γοργά ταϊ τους μαύρους, Μηλώ μου μυρισμένη.
Γοργά μια κόρη έμορφη, Μηλώ μωρ Μηλώ

μωρ να μείνει αφέντης βράδυ, Μηλώ μου μυρισμένη.
Εκεί περά κι αντίπερα

Εκεί περά κι αντίπερα μαύρα μου μάτια
μωρ στα μαρμαρένια αλώνια
μάτια μ΄, λε έλα εδώ, ματάκια μ΄ λε ελάτε εδώ.
Εκεί λυχνούν οι δώδεκα μαύρα μου μάτια
μωρ κοράσιο σκυβαλούσε
μάτια μ΄, λε έλα εδώ, ματάκια μ΄, λε ελάτε εδώ.
Κι η μάνα της την έλεγε μαύρα μου μάτια

μωρ μανά της την ελέγει
μάτια μ΄ λε έλα εδώ, ματάκια μ΄ι λε ελάτε εδώ.
Ν' έβγα κορή μ΄ απ΄ το κουρνιαχτό μαύρα μου μάτια

μωρ ν΄ εβγά κι από τον ήλιο
μάτια μ΄ λε έλα εδώ, ματάκια μ΄ λε ελάτε εδώ.
Θα σου μαpαίνει ο κουρνιαχτός μαύρα μου μάτια

μωρ και σ΄ ασχημαίνει ο ήλιος
μάτια μ΄ λε έλα εδώ, ματάκια μ΄ λε ελάτε εδώ.
Εγώ τον ήλιο ν ' αγαπώ μαύρα μου μάτια

μωρ τον κουρνιαχτό τον θέλω
μάτια μ΄ λε έλα εδώ, ματάκια μ΄ λε ελάτε εδώ.

Σουλειμάν Αγάς

Τα μάθαταν τι έγινε μωρέ Σουλειμάν Αγά
γιεμ΄, πάλι γιεμ΄, τούτην την εβδομάδα (δις).
Aϊντε ο Ντελμπεντέρης πολεμάει μωρέ Σουλεϊμάν Αγά

γιεμ΄, πάλι γιεμ΄, αντάμα με τον Τότσκα (δις).
Αϊvτε πάψε Τότσκα μ΄, το πόλεμο μωρέ Σουλεϊμάν Αγά

γιεμ΄, πάλι γιεμ΄, παψεί και τα ντουφέκια (δις).
Aϊvτε να κατακάτσει ο κουρνιαχτός μωρέ Σουλεϊμάν Αγά

γιεμ΄, πάλι γιεμ΄, να σηκωθεί η αντάρα (δις).
Aϊντε να μετρηθεί τ' ασκέρι μας μωρέ Σουλεϊμάν Αγά

γιεμ΄, πάλι γιεμ΄, να δούμε πόσοι λείπουν (δις).
Aϊντε μετρούνται οι τούρκοι τρεις βολές μωρέ Σουλεϊμαν Αγά

γιεμ΄, πάλι γιεμ΄, και λείπουν τρεις χιλιάδες (δις).
Αϊντε μετρούνται τα κλεφτόπουλα μωρέ Σουλεϊμάν Αγά

γιεμ' πάλι γιεμ' και λείπουν τρεις νομάτοι (δις).

Ο Μήλιος ο πραματευτής

Ν' ο Mήλιος ο πραματευτής
ν' ο Μήλιος ο στρατιώτης
πράσινο δενδρί
Βουλγάρα μου μικρή
σέρνει μουλάρια τριανταδυό

και μούλες τριανταπέντε
πράσινο δενδρί
Βουλγάρα μου μικρή.
Σέρνει κι' ένα χρυσόμουλο
το σέρνει για καβάλα
πράσινο δενδρί
Βουλγάρα μου μικρή.
Από τη Πόλη φόρτωνε

στα Γιάννενα πηγαίνει
πράσινο δενδρί
Βουλγάρα μου μικρή.


Στου Αη Θανάση την αυλή

Λε Στου Αη Θανάση την αυλή
λε με μάρμαρο στρωμένο
με μολύβι σκεπασμένο.
Χρυσό πουλάκι στέκει και λαλεί

μωρ΄, μυριολογάει και λέει
και τον Χατζιογιάννη λέγει.
Μωρ τό πού΄ στε σεις Αρχόντισσες

μωρ και σεις Αρχοντοιπούλες
για μας έρχονται Ζορμπάδες (δις)
τα γεράνεια να πατήσουν.
Τα γεράνεια να πατήσουν

κι άρχοντα να μην αφήσουν.

Aντικρυτά του Γαλατά

Λε αντικρυτά Ροϊδώ μ΄ του Γαλατά
μωρ΄, κι αγνάντια από την Πόλη
για μιά έμορφη Ροϊδώ μ΄, μια έμορφη.
Λε εκεί πόλεμος Ροϊδώ μ' γένιται

μωρ' Τούρκέϊκος κι' Αρωμέϊκος
για μιά έμορφη Ροϊδώ μ΄, μια έμορφη.
Λε τηντά καράβια Ροϊδώ μ' Τούρκικα

μωρ και τριάνταδυο Ρωμέϊκα
για μιά έμορφη Ροϊδώ μ΄, μια έμορφη.
Λε κι' ανίκησαν Ροϊδώ μ΄ τα Τούρκικα

μωρ και πήραν τα Ρωμέϊκα
για μια έμορφη Ροϊδώ μ΄, μια έμορφη.
Λε πηράν μανούλες Ροϊδώ μ΄, και παιδιά

μωρ και πεθερές με νύφες
για μιά έμορφη Ροϊδώ μ΄ μια έμορφη.


Το βράδυ βγαίνει ο Αυγερινός

Το βράδυ βγαίνει ο Αυγερινός
και το ταχιά η Πούλια
το μεσημέρι ο Βασιλιάς.
Το μεσημέρι ο Βασιλιάς

να λαφοκυνηγήσει
με τετρακόσιους άρχοντες.
Με τετρακόσιους άρχοντες

κι εξήντα τσιαουσιάδες
και με του Ρήγα τον ιγιό.
Και με του Ρήγα τον ιγιό

και με τον Κωνσταντiνο
ολημερούλα κυνηγά.
Ολημερούλα κυνηγά

κι όλο το μεσημέρι
κυνήγαγε συργιάνιζε.


Γιοφύρι ήταν στη θάλασσα

Γιοφύρι ητάν στη θάλασσα
στη σκάλα π' ανεβαίνεις μαρή μαυροματούσα
στη σκάλα π' ανεβαίνεις μαρή ξανθομαλλούσα.
Λε τρεις λυγερές ανέβαιναν

το χάρο ν' ανταμώσουν μαρή μαυροματούσα
το χάρο ν' ανταμώσουν μαρή ξανθομαλλούσα.
Λε για πες μας πες μας χάρε μου

πoτέ δεν θα πεθάνω μαρή μαυροματούσα
πoτέ δεν θα πεθάνω μαρή ξανθομαλλούσα.
Λε τι να σας πω μωρ λυγερές

μαραίνεται η καρδιά μου μαρή μαυροματούσα
μαραίνεται η καρδιά μου μαρή ξανθομαλλούσα.
Λε σαν έχεις ρούχα φόρα τα

φλουριά μην τα λυπάσαι μαρή μαυροματούσα
φλουριά μην τα λυπάσαι μαρή ξανθομαλλούσα.
Λε κι αν έχεις άλογο καλό

γκιζέρα πανηγύρια μαρή μαυροματούσα
γκιζέρα πανηγύρια μαρή ξανθομαλλούσα.
 
Eκεί κάτω στη Πρέβεζα

 Εκεί κατώ στη Πρέβεζα

βρε Νικολό
μωρ κατώ στην Αγια Μαύρα
μωρέ Γιάννη Μπουκουβάλα.
Εκεί΄ ναι οι κλέφτες οι πολλοί

βρε Νικολό
μωρ τα δώδεκα πρωτάτα
μωρέ Γιάννη Μπουκουβάλα.
Μουσιαφεραίoι τον κάνανε

βρε Νικολό
μωρ μουσιαφεραίοι τους κάνουν
μωρέ Γιάννη Μπουκουβάλα.
Κι αντέστε να πατήσουμε

βρε Νικολό
μωρ των Νικολών τα σπίτια
μωρέ Γιάννη Μπουκουβάλα.
Να πάρουν άσπρα και φλουριά

βρε Νικολό
μωρ φλουριά και καραγρόσια
μωρέ Γιάννη Μπουκουβάλα.
 
 
Λαφίνα
Όλα τα λάφια στη βοσκή
κι ολές οι αλαφίνες
άϊντε ν' ολά έτρωγαν κι ολ' έπιναν
κι όλα δροσολογιούνταν.
Και μια λαφίνα ταπεινή

πολύ ταπεινωμένη
άϊντ' ουδ έτρωγε ουδ' έπινε
κι ούδε δροσολογιούνταν.
Λαφίνα μ, για δεν τρώς, δεν πίνεις

για δε δροσολογιέσαι
άϊντε το τι καλό που έχω 'γω
για να δροσολογιούμαι.
Δώδεκα χρόνους έκαμα στείρα διχώς ελάφι
αϊντε και τώρα στα γεράματα μου βρέθη ένα λαφάκι.
Και τόμαθα να περπατεί και τόμαθα να παίζει
και βγήκε ο γιός του βασιλιά να λαφοκυνηγήσει.
Κι έριξε και το λάβωσε ανάμεσα στα φρύδια.

Απο την ιστοσελίδα του καθηγητή Παναγιώτη Σιαφαρίκα για την ΑΒΔΕΛΛΑ Γρεβενών
http://www.math.upatras.gr/%7Epanos/
8