Βλαχοχώρια
ΧιονοχώριΧΙΟΝΟΧΩΡΙ :Χωριό του Ν.Σερρών που βρίσκεται ανατολικά της πόλης των Σερρών, σε απόσταση 15 χιλιομέτρων περίπου απ'αυτήν στις κορυφές του όρους Μενοίκιου (Μπόζνταγ) και σε υψόμετρο 750 μέτρα.
Γύρω στα 1260 ο μετέπειτα κτήτωρ της Ιεράς Μονής Τιμίου Προδρόμου Σερρών Ιωαννίκιος, "...ήλθε κατά πρώτον εις το μέρος όπου σήμερον είναι το χωρίον Χιονοχώρι (τέως Καρλίκιοϊ). Εκεί εύρεν εν μικρόν κελλίον με εκκλησίαν των Αγίων Αναργύρων και κατώκησεν εις αυτό..."
Σε Οθωμανικό Φορολογικό Κώδικα του 1465 αναφέρεται ως Αγια-Νάργυρ ενώ το 1568 αναφέρεται με δεύτερο όνομα Καρλίκιοϊ. Για τους επόμενους αιώνες δε γνωρίζουμε κάποια γραπτά στοιχεία για το χωριό.Προφανώς κάποια στιγμή,για αγνώστους λόγους, ερημώθηκε.
Σύμφωνα με προφορικές μαρτυρίες στίς αρχές του 19ου αιώνα, ένας Βλάχος γιδοβοσκός ανακάλυψε το εγκαταλελειμένο κελλί-σπηλιά του Ιωαννίκιου,μέσα σε πυκνό δάσος.

Μετά απ'αυτό κάτοικοι του παρακείμενου χωριού Κεράνιτσα ή Κεραύνιτσα ή Κεράντσα,που βρισκόταν στη σημερινή θέση (Α) Γιάσματα, στην πλειοψηφία τους σλαβόφωνοι, μετώκησαν στο σημερινό Χιονοχώρι.
Στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα, Βλάχοι κτηνοτρόφοι κυρίως Αβδελλιώτες, οι οποίοι παρεπιδημούσαν στο Μενοίκιο όρος χρησιμοποιώντας το ως θερινό βοσκότοπο, άρχισαν να εγκαθίστανται στο χωριό, αφού δημιούργησαν συγγενικές σχέσεις με τις ολιγάριθμες Βλάχικες οικογένειες που ήταν ήδη εγκατεστημένες σ'αυτό.
Με την πάροδο των ετών πληθαίνουν και γύρω στο 1870 ανεγείρουν ναϋδριο της Αγίας Παρασκευής δίπλα στον υπάρχοντα Ναό.
Ακολουθούν τα δύσκολα χρόνια του Μακεδονικού Αγώνα στα οποία οι Βλάχοι του Χιονοχωρίου αποτελούν στύλους του Ελληνισμού στην περιοχή, ευρισκόμενοι σε συνεχή επαφή με το Ελληνικό Προξενείο των Σερρών και μετρούν πολλά θύματα, όπως επίσης και στη διάρκεια της Βουλγαρικής ομηρίας το 1918.
Το 1913 μετά την απελευθέρωση, συρρέουν στο Χιονοχώρι Βλάχοι κυρίως απο τη Ραχοβίτσα και ελάχιστοι απο τα Βλάχικα Καλύβια του Λαϊλιά και με τη σταδιακή εγκατάσταση της συντριπτικής πλειωψηφίας των Σλαβόφωνων κατοίκων του στην Οινούσα (Ντερβέσιανη),στα τέλη της δεκαετίας του 1920, το Χιονοχώρι καθίσταται αμιγές Βλαχοχώρι (εδραία εγκατάσταση).
Οι φίλεργοι κάτοικοί είναι αποκλειστικά κτηνοτρόφοι και στη δεκαετία 1950 οι εκατό οικογένειες μετρούν 45-50 χιλιάδες γιδοπρόβατα. Στα 1969 το χωριό εγκαταλείπεται λόγω της αστυφιλίας και της φθίνουσας πορείας της κτηνοτροφίας.
Σήμερα ανοικοδομείται και αποτελεί ανερχόμενο θερινό θέρετρο.

Ο Βλάχικος πληθυσμός του Χιονοχωρίου σύμφωνα με ελληνικές και ξένες εκθέσεις των ετών 1900 - 1936



KANTCOF

έτος 1900
ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ

έτος 1905
ΑΡΧΕΙΟ ΕΛΛHNIKOY

ΥΠ..ΕΞ. έτος 1906
AMDORI

έτος 1908
1η ΕΠΙΣΗΜΗ ΑΠΟΓΡΑΦΗ 1913
HACIU

έτος 1936
KATOIKOI 120 ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ 30 ΚΑΤΟΙΚΟΙ 250 ΚΑΤΟΙΚΟΙ 150 ΚΑΤΟΙΚΟΙ 664 ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ 70

Τα οικογενειακά επίθετα των Βλάχων του Χιονοχωρίου:

 

Βέρρος

Βελόνης

Βλαχογιάννης

Γουγούνας

Γούνας

Γιαννούλης

Γούλιας

Γώττας

Γαλάνης

Δούρας

Δραγούμης

Δαγιάδας

Ζάρκος
Ζήσης

Θεοχάρης

Κουκουλίτσος

Κοκκώνης

Καρτάλης

Κανλής

Κρεμαντζούλης

Λεπενιώτης

Μπάρας

Μουχτσίνας

Μπόνας

Μπουσνάκης

Μπούσιος
Μπατογιάννης

Μητρούσκας

Μπέλλας

Μπατάκης

Μέρτζιος

Μητριτώνης

Ναούμ

Νάνος

Ουζούνης

Πατώνης

Παντανέλας

Παρζιάλης

Παπάνας
Σερέτης
Σπασέγκος

Ταϊρης

Ταράσης

Τσιτάκας

Τραγούδας

Τσιγγούνης

Τσιαμπακάρης

Τόντος

Φάκης

Χαχάμης

Χαλίλης

Χουλιάνης
Χιονοχώρι Χιονοχώρι


πηγή: http://users.otenet.gr/~vlah-ser/xionoxori.htm