Ήθη και έθιμα

Ο Μετσοβίτικος γάμος μετά τη δεκαετία του 1950

Ο Μετσοβίτικος Γάμος μετά τη δεκαετία του 1950Από όλα τα στοιχεία της παράδοσης, ο γάμος είναι το πιο ζωντανό γιατί μαζί με το μυστήριο στην Εκκλησία συνεχίζει να διατηρεί ένα πυρήνα εθίμων, τραγουδιών και χορών αναλλοίωτα μέχρι σήμερα.

Στόχος αυτού του ερασιτεχνικού φυλλαδίου - που κυκλοφορεί εκτός αγοράς για προσωπική οικογενειακή μόνο χρήση - με το συνοδό ακουστικό υλικό που έχει αναρτηθεί στο διαδικτυακό τόπο https://drive.google.com/drive/folders/1hioIHZgtgvmF6AWR34539MOnkM3gOthi είναι να χρησιμεύσει ως ένα «αλφαβητάρι» για τη γνωριμία και κατανόηση του γάμου στο Μέτσοβο - μέσα από την κοινή οικογενειακή μας εμπειρία. Οι οικογένειες αυτές περιλαμβάνουν αυτές των Δημητρίου Γ. και Αθηνάς (το γένος Αναστασίου Νάκα) Δ. Μπούμπα και Αποστόλου Χ. και Ευτυχίας (το γένος Τριανταφύλλου Μπούμπα) Α. Μπούμπα ή Γαλάνη καθώς και τις οικογένειες με τις οποίες συμπεθέριασαν (Μπούμπα-Γαλάνη, Σ. Δασούλα-Παγκάκη, A & Β.Δασούλα, Γ. Τόδη, Γ. Μπούμπα-Κιάδη, Γ. Ζάμπου, Γ. Γεωργίτση, Β. Βασιλείου και Ν. Ζαρκάδη/Σίψη). Η επιλογή του υλικού και των ηχητικών και κινηματογραφικών τεκμηρίων έγινε με μοναδικό κριτήριο τη γνησιότητα του ήθους και ύφους του γάμου στην ευρύτερη περιοχή του Μετσόβου. Έγινε συνειδητή προσπάθεια να αποφευχθεί ο εξωραϊσμός της μνήμης, ο «φολκλορισμός» και η «τυποποίηση» που ισοπεδώνει τις ιδιαίτερες αποχρώσεις κάθε τόπου της ελληνικής πατρίδας.

Η έκδοση αυτή γίνεται εις μνήμην των γονέων, θείων και πάππων μας Τιανταφύλλου και Ματίνας Μπούμπα με την ευκαιρία του γάμου της εγγονής τους Ελένης Δημητρίου Μπούμπα και Ιωάννας Νικολάου Αλούκου-Μπούμπα. Μαζί τους, θυμόμαστε και τους άλλους εκλιπόντες προσφιλείς πάππους, προ- πάππους, γονείς, ξαδέλφια και ανήψια που τώρα βρίσκονται «εν χώρα ζώντων» και οι οποίοι άφησαν «τον ευλογημένο τους ήσκιο στη ζωή μας». Με όλους αυτούς «ανταμώνουμε» στη Θεία Λειτουργία και στα Τρισάγια, αλλά και στις χαρές και τις λύπες της οικογενείας όπως και ο επικείμενος γάμος της Ελένης και του Δημήτρη. Η παρουσία τους θα είναι αισθητή στο μυστήριο, στη χαρά και το γλέντι του γάμου τους. Ο Τριαντάφυλλος Δ Μπούμπας ασκούσε καθήκοντα «αρχιτρίκλινου» και «αρχιεπιστάτη» στους γάμους του συγγενικού περιβάλλοντος. Ο πρόωρος θάνατος του στις 10 Οκτωβρίου του 1983, δεν του έδωσε την ευκαιρία να χαρεί το γάμο των παιδιών του. Ο Τριαντάφυλλος, με την διακριτική παρουσία της γυναίκας του Ματίνας το γένος Αποστόλου Μπούμπα ή Γαλάνη - από την οποία πρωτοακούσαμε ως μικρά παιδιά πολλά από τα τραγούδια του γάμου, όπως και οι πεφιλημένοι Μετσοβίτες θείοι και οι θείες μας (Βασίλειος και Σταυρούλα Μπούμπα, Γεώργιος και Σταματία Μπούμπα, Κούλα και Αριστοτέλης Γεωργίτσης, Στέργιος και Νίτσα Μπούμπα, Χρήστος και Λίτσα Μπούμπα, Στέργιος, Παρασκευή και Αφέντω Μπούμπα, Μιχάλης και Χάϊδω Δασούλα-Παγκάκη, Χρήστος και Νίτσα Δασούλα, Τάσιος / Σύκας και Αιμιλία Τόδη, Ευρυσθένης και Ανθούλα Βασιλείου), με τη ζωή και το παράδειγμα τους μας προίκισαν με μια μοναδική κληρονομιά, ένα μέρος της οποίας παραδίδουμε στα εγγόνια τους.

Τα παιδιά και ανήψια τους

Εις μνημόσυνον
«…Αυτοί όλοι οι βουνίσιοι, οι τσοπαναρέοι, κάνανε τα πιο καλά τραγούδια και τις παροιμίες και ζωγράφισαν ρημοκκλήσια κι᾿ όλα όσα κάνανε είναι τα πιο αληθινά και τα πιο αγνά. Και τα αξιωθήκανε από την απλότητα που είχανε, που τους έκανε να μη βλέπουνε θολά τον κόσμο του Θεού, επειδή δεν στομώσανε τα μέσα τους με αφύσικα και πολύπλοκα πράγματα. Γι᾿ αυτό λοιπόν και στα τραγούδια που κάνανε αυτοί οι βουνίσιοι, βλέπουμε κάποια αλήθεια και μία εντέλεια που δεν φτάνουνε ποτέ οι σπουδασμένοι ποιητάδες με τα πολύπλοκα εργαλεία τους. Γιατί οι απλοί άνθρωποι είναι τα αληθινά παιδιά της φύσης….»
Φώτης Κόντογλου, Η Φύση και τα Έμορφα Τραγούδια της 

 

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Εις μνημόσυνον
Το μεταπολεμικό Μέτσοβο
Η επιλογή και η συμβίωση του ανδρογύνου
Τάξη, Έθιμα, και Γαστρονομία του Γάμου
Τα Τραγούδια και οι Χοροί του Γάμου
Οι Στίχοι των Τραγουδιών του Γάμου
Οι Χοροί του Γάμου και οι Στίχοι τους
Τραγούδια του Χορού των Κοριτσιών
Λεύκωμα Φωτογραφιών από τους Γάμους των Οικογενειών
Πηγές και Ευχαριστίες

Διαβάστε ή κατεβάστε την ηλεκτρονικη έκδοση του φυλλαδίου και ακούστε τα τραγούδια απο τους συνδέσμους του άρθρου.

https://u.pcloud.link/publink/show?code=kZpen3kZT3uJg862fyucm5A5fNiEpkw5YyvV