Ιστορίες - γεγονότα

Ιστορίες - γεγονότα

H ρουμάνικη προπαγάνδα κι εμείς οι βλαχόφωνοι Έλληνες

Αναμνηστική φωτογραφία μιας παρέας Μεγαλολιβαδιωτών με τον επιθεωρητή των ρουμανικών σχολείων στο βιλαέτι Θεσσαλονίκης Δ. Δαν, το 1904 στη Θεσσαλονίκη. Η ρουμανική προπαγάνδα άργησε να δραστηριοποιηθεί στα Μεγάλα Λιβάδια, σε σχέση με άλλες περιοχές της νότιας Βαλκανικής. Μόνο μετά τον ατυχή ελληνοτουρκικό πόλεμο του 1897 η προπαγάνδα μπόρεσε να κάνει κάποια πιο στέρεα βήματα. Ίδρυμα Μουσείου Μακεδονικού Αγώνα. Συλλογή Αστέριου Κουκούδη.Δανείζομαι το τίτλο του προς τους νέους Λαϊστινούς απευθυνόμενου παραινετικού άρθρου του μακαρίτη συναδέλφου δικηγόρου και γείτονά μου στη Λάϊστα, του αείμνηστου Δημητρίου Ν. Καπέτση που δημοσιεύθηκε στις σελίδες 12-13 του 7ου (1997) φύλλου των «Λαϊστινών Νέων», όπου μεταξύ άλλων έγγραφε: «Το Κουτσοβλαχικό ζήτημα αναζωπυρωμένο από την Ρουμανία “προωθείται από πολλές δυνάμεις φανερές και κρυφές, ικανές να φέρουν την Ελλάδα προ τετελεσμένων γεγονότων ”...

Περισσότερα...

Ρουμάνικη προπαγάνδα - Ίδρυση σχολείων (Γιάννινα, Μέτσοβο, Βωβούσα, Μπριάζα)

Ιωάννινα. Το ρουμάνικο γυμνάσιο, 1935Από τα μέσα της προτελευταίας δεκαετίας του 19ου αιώνα. η ρουμανική προπαγάνδα εντείνει τις προσπάθειες σ' όλους τους χώρους όπου δρούσε και σημείωνε επιτυχίες, υποχρεώνοντας έτσι τους αντιπάλους της να πάρουν αποτελεσματικότερα μέτρα για την αντιμετώπισή της.

Περισσότερα...

Οι γερμανικές μυστικές υπηρεσίες στην Ελλάδα του Μεσοπολέμου και της Κατοχής (1937-1945)

Οι γερμανικές μυστικές υπηρεσίες στην Ελλάδα του Μεσοπολέμου και της Κατοχής (1937-1945)Η Sicherheitsdienst (SD) ήταν η υπηρεσία πληροφοριών των SS και του Εθνικοσοσιαλιστικού Κόμματος στη ναζιστική Γερμανία. Ήταν η πρώτη υπηρεσία που δημιούργησε το Ναζιστικό κόμμα ήδη απο το 1931 και εθεωρείτο "αδελφή οργάνωση" με την Γκεστάπο. H συγκεκριμένη υπηρεσία διέθετε προσωπικό για συλλογή πληροφοριών στο εξωτερικό και το εσωτερικό της χώρας.
H έλλειψη πληροφοριών για τις εξελίξεις στην Ελλάδα στα τέλη του 1944 έκανε την SD να εκπονήσει ένα σχέδιο αποστολής ολιγομελών μονάδων ρουμανιζόντων Κουτσόβλαχων αλεξιπτωτιστών τον Φεβρουάριο του 1945. Η εκπαίδευση ξεκίνησε στις 22 Δεκεμβρίου του 1944 και κλήθηκαν ελληνόφωνες Κουτσόβλαχοι στο «Σχολείο Κατασκοπίας για Αλλοδαπούς», στη Βιέννη. Εκεί εκπαιδεύθηκαν για λιγότερο από τρεις εβδομάδες, στις δολιοφθορές, στα εκρηκτικά και στους ασύρματους.
Αποστολή δεκατριών αλεξιπτωτιστών προσεδαφίστηκε στις 03:00 π.μ. της 14ης Φεβρουαρίου κοντά στο χωριό Κερπένι και στα Μαγουλιανά στα νότια του Διακοφτού στην Πελοπόννησο. To Junker 52 των αλεξιπτωτιστών, που πέταξε για πολύ ώρα πάνω από τον ελλαδικό χώρο, δεν εντοπίστηκε από τα ελληνικά και βρετανικά επιτελεία.

Περισσότερα...

Τα ρουμανικά σχολεία στη Μακεδονία (1939-1949)

Ρουμάνικο σχολείο Ντόλιανης (Κουμαριά) ΗμαθίαςΣκοπός της έρευνάς μας είναι να επιχειρήσει μια πρώτη αποτύπωση της κατάστασης των ρουμανικών σχολείων στην Ελλάδα που ιδρύθηκαν μετά τη συνθήκη του Βουκουρεστίου. Συγκεκριμένα εστιάζει στη λειτουργία τους στη Μακεδονία την περίοδο 1939-1949 και προσπαθεί να την συσχετίσει με τις κρίσιμες φάσεις του Μακεδονικού ζητήματος.

Περισσότερα...

Η πρόσφατη ιστορία των Αρμάνων στη Ρουμανία

Αναμνηστική φωτογραφία που απεικονίζει την οικογένεια του Βασίλη Τσιβίκη και της Μαρίας Γκόσκινου, στη Νότια Δοβρουτσά, το 1936. Ίδρυμα Μουσείου Μακεδονικού Αγώνα. Συλλογή Αστέριου Κουκούδη.Το αίτημα ενός Aρμάνικου/Βλάχικου Συλλόγου το 2005, να ζητήσει αναγνώριση των Αρμάνων από τη Ρουμανική κυβέρνηση ως εθνική μειονότητα εξέπληξε πολλούς και προκάλεσε ένα είδος ‘εμφυλίου’ σε αυτούς. Αποτέλεσε ειδικά μια έκπληξη σε εκείνους που νόμιζαν ότι οι Αρμάνοι είχαν μια αδιάσπαστη δομή.

Περισσότερα...

Ενας δωσίλογος απολογείται..

Αναμνηστική φωτογραφία που απεικονίζει τον Απόστολο Χατζηγώγο και τη Ζωή Καπρίνη με τα παιδιά τους, στη Βέροια γύρω στα 1905.Μετά την κατοχή και συγκεκριμένα το 1945 (Α.Ν 533 3/9/1945) ξεκίνησαν στη χώρα μας (ανάλογα φαινόμενα είχαμε και στην υπόλοιπη Ευρώπη) οι δίκες για την τιμωρία των συνεργατών με τον κατακτητή, των δωσίλογων. 
Είχε προηγηθεί η “Συντακτική Πράξη 1” το 1944 της κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας στην οποία τονιζόταν: 
“...Οστις κατά την διάρκειαν της εχθρικής κατοχής συνεργάσθη εκ προθέσεως προδοτικής μετά του εχθρού, εντεύθεν δε προέκυψεν οιαδήποτε ωφέλεια εις αυτόν ή ζημία εις το Εθνικόν ή Συμμαχικόν αγώνα ή εις Ελληνας πολίτας ή εις πολίτας Συμμάχου κράτους τιμωρείται κατά τις διατάξεις του παρόντος Νόμου...”
Οι δίκες αυτές ξεκινούν τον Φλεβάρη του 1945 (Δίκη κατοχικών πρωθυπουργών και υπουργών) και κρατούν μέχρι το 1948.
Σήμερα φιλοξενούμε ένα σπάνιο έγγραφο που αφορά την «απολογία» (στα τέλη του 1946 και αφού είχε προφυλακιστεί) ενός γνωστού δωσίλογου της περιοχή μας του Δημοσθένη Χατζηγώγου, ο οποίος και φυλακίσθηκε -του επιβλήθηκε ποινή 6 ετών- για την αντεθνική του δράση και αργότερα κατά τη διάρκεια του εμφυλίου απελευθερώθηκε με απόφαση του τότε βασιλιά Παύλου (Απρίλιος 1949). 
Το ενδιαφέρον του απολογητικού υπομνήματος βρίσκεται αφενός στην προσπάθεια του κατηγορούμενου να αποσείσει τις ευθύνες του από πραγματικά γεγονότα (τα οποία και περιγράφει) και αφετέρου να εμφανίσει τις πράξεις του -με βάση και το κλίμα της εποχής- σαν εμφορούμενες από εθνικοπατριωτισμό… 

Περισσότερα...

8