Διασπορά των Βλάχων

Διασπορά των Βλάχων

Οι Αρβανιτόβλαχοι στη Ρούμελη-Στερεά Ελλάδα

Η ΠαλαιομάνιναΣτα 1840, ύστερα από ληστρικές επιθέσεις Τουρκαλβανών, αναφέρεται πως καταστράφηκε και εγκαταλείφθηκε ο μεγάλος οικισμός των Αρβανιτόβλαχων στο Μπιτσικόπουλο. Τότε το μεγαλύτερο μέρος των οικογενειών που είχαν εγκατασταθεί εκεί από την εποχή του Αλή Πασά, έφυγε για περισσότερη ασφάλεια στο νεοσύστατο ελληνικό κράτος, όπου συνέχισαν τη νομαδοκτηνοτροφική ζωή, μετακινούμενοι ανάμεσα στα Άγραφα και άλλες ορεινές περιοχές της Ευρυτανίας, αλλά και της Ηπείρου, στο τουρκικό τότε ακόμη έδαφος, και τις χαμηλές περιοχές της Ξηρόμερου-Ακαρνανίας μέχρι τις εκβολές του Αχελώου.
Ο L. Heuzey αναφέρει πως στα 1856 αριθμούσαν συνολικά 800 οικογένειες, (περίπου 4.000 με 5.000 ψυχές) και σχημάτιζαν 12 μεγάλα χειμαδιά, που αριθμούσαν το καθένα από 50 έως 100 οικογένειες.[1]

Περισσότερα...

Μοσχόπολη - Τα χρόνια της ακμής, 1700-1769

Η Μοσχόπολη το 1742 από χαλκογραφία της εποχήςΚατά τη διάρκεια του 18ου αιώνα η Μοσχόπολη και οι βλάχικοι οικισμοί της περιοχής της γνώρισαν το απόγειο της ανάπτυξης και της ακμής, αλλά και μία σειρά από αξεπέραστες καταστάσεις που οδήγησαν σε καταστροφές και μαρασμό.
Βέβαια, τα θεμέλια για αυτή την ένδοξη εποχή είχαν αρχίσει να διαμορφώνονται κατά τη διάρκεια του 17ου αιώνα, όταν η Μοσχόπολη ενδυναμώνονταν όχι μόνο πληθυσμιακά, αλλά οικονομικά και πολιτισμικά. Ενδεικτικό αυτής της εξέλιξης είναι το κτίσιμο, γύρω στο 1630, του μοναστηριού του Αγίου Ιωάννη του Πρόδρομου.
Σε κάποιες εργασίες η Μοσχόπολη αναφέρεται πως ήταν τότε η δεύτερη μεγαλύτερη πόλη των Οθωμανικών Βαλκανίων, μετά βέβαια από την Κωνσταντινούπολη. Γεγονός μάλλον απίθανο αν αναλογιστούμε πόλεις όπως τη Θεσσαλονίκη και την Αδριανούπολη.

 

Περισσότερα...

Επηρεασμένος από κάτι που διάβασα....

ΤζουμαγιάΌταν σβήνει ένα τοπωνύμιο με ιστορία 3-4 αιώνων γινόμαστε φτωχότεροι"
Xωριά και νησί με το όνομά Ηράκλεια υπάρχουν….σε Ελλάδα κι όχι μόνο….. μια που κατά την μυθολογία ο Ηρακλής εκτός από ημίθεος ήταν και καρπερός, αλλά μπερμπάντης… και γυναικάς ..σαν το πατέρα του τον Δία!!! Ηράκλειες λοιπόν ανά την τότε γνωστή επικράτεια με ομφαλό τους Δελφούς πάμπολλες…κραταιές και με ιστορία… που τις αναφέρουν κι ο Ησίοδος, ο Ηρόδοτος αλλά και οι Θουκυδίδης κι άλλοι στην αρχαιότητα.
Για την δική μας Ηράκλεια, η ιστορία αναφέρει πως «βρισκόταν ανατολικά του Στρυμόνα (ετεροθαλή αδελφού του Ηρακλή που ζήλευε ότι έκανε ο Ήρωας), κι άνηκε διοικητικά στην Θράκη, μια που το ποτάμι χώριζε – καλώς ή κακώς τις δυο αυτές περιοχές. Στην περιοχή αυτή ζούσαν λοιπόν Θρακικά φύλλα, Σύντοι και Συριπέονες. Η περιοχή το καλοκαίρι ήταν ένα έλος , κι ο ποταμός μπαίνοντας από τα στενά του Ρούπελ μ’ όλη του την χαρά πλημμύριζε τον κάμπο…και φυσικά και την πόλη που έως και τον 14 αιώνα αναφέρεται στα κατάστιχα της μητρόπολης Θεσσαλονίκης μια και που ο Επίσκοπος Ηράκλειας Άνηκε διοικητικά στην Αυτή μητρόπολη, (είχε πλούτο βλέπετε και τότε κι όλοι την διεκδικούσαν).

Περισσότερα...

Η Μεγάλη Βλαχία κι η βυζαντινή κοινοπολιτεία

Το κάστρο της Υπάτης. Θέα από τα ανατολικά. photo: Ηλίας ΤσέλοςΕίναι γνωστό πως ο εθνονυμικός όρος «Βλάχος» και κατ’ επέκταση το παράγωγο τοπωνύμιο «Βλαχία», όπως κι ο επιθετικός προσδιορισμός «βλάχος», είναι όροι πολύ γενικοί.

Περισσότερα...

Μονογραφίες για τα βλαχοχώρια

Ιστορία της Κουτσούφλιανης (Παναγία Καλαμπάκας)Ο εκμοντερνισμός των πάντων μέσα στις τελευταίες δεκαετίες ίσως δημιουργεί την αίσθηση σε ορισμένους πως οι Βλάχοι δεν πολυενδιαφέρονται για την ιστορία και τις παραδόσεις τους. Και πως με την καταγραφή τους ασχολούνται μόνο οι ειδικοί, οι οποίοι πολλές φορές γράφουν πλήρως αποστασιοποιημένοι συναισθηματικά, αφού η συγγραφή τέτοιων εργασιών αποτελεί μέρος της δουλειάς και του βιοπορισμού τους.
Επιπλέον έχουμε το φαινόμενο της ενασχόλησης με τη “βλάχικη θεματολογία” ανθρώπων που δεν είναι βλάχικης καταγωγής. Αν και τις τελευταίες τρεις δεκαετίες έχουν γραφτεί και εκδοθεί αρκετά αξιόλογα βιβλία γύρω από τα θέματα των Βλάχων, θα μπορούσε κανείς να επισημάνει πως τα περισσότερα από αυτά αφορούν είτε πολύ ειδικά, είτε πολύ γενικά θέματα.

Περισσότερα...

Οι Κουπατσαραίοι

Μαυρονόρος ΓρεβενώνΣτην περιοχή των Γρεβενών, εκτός από τα γνωστά βλαχοχώρια, συναντούμε και μία άλλη ιδιαίτερη ομάδα χωριών η οποία παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον για την παλαιότερη έκταση των βλάχικων οικισμών. Είναι τα κουπατσιοχώρια ή αλλιώς τα χωριά των Κουπατσιαραίων.Αν και για πολλές γενιές τα περισσότερα από αυτά τα χωριά παρουσιάζονται να είναι αποκλειστικά ελληνόφωνα, έχουν γραφτεί κατά καιρούς απόψεις που τα παρουσιάζουν να ήταν άλλοτε βλαχοχώρια ή χωριά που είχαν και βλάχικο πληθυσμό, ο οποίος όμως με τα χρόνια αφομοιώθηκε και χάθηκε μαζί με τη βλάχικη γλώσσα.

Περισσότερα...