Ιστορίες - γεγονότα

Ιστορίες - γεγονότα

Μην τα πάρετε τοις μετρητοίς

Το σχολείο αρρένων με τους μικρούς Τζουρτζιώτες, 1918Θυμάστε φαντάζομαι την διασκεδαστική ταινία “Γάμος αλά Ελληνικά”. Θυμάστε εκείνον τον ωραίο τύπο, τον ομογενή εξ Αμερικής, Mr. Portokalos, που ο καημένος μεγάλο καημό είχε για την πατρίδα του και την ελληνική του καταγωγή, που γι 'αυτόν ακριβώς τον λόγο οργάνωσε έναν ελληνοπρεπέστατο γάμο και που για τον ίδιο επίσης λόγο είχε δημιουργήσει μέσα του -και προσπαθούσε να την επιβάλει και “έξω” του- μια ελληνοκεντρική θεωρία περί ανθρωπότητος, αναζητώντας ακόμη και σε Γιαπωνέζικες λέξεις ελληνική καταγωγή και - ποιος ξέρει - κατ' επέκταση ίσως και ελληνική προέλευση των Γιαπωνέζων. Σας διαβεβαιώ ότι δεν είναι ο μόνος αυτός που έχει την τάση να τοποθετεί την φυλή του - ελληνική εν προκειμένω - στο κέντρο του κόσμου. Δεν είναι ούτε ο μόνος ούτε ο πρώτος. Αν δεν με πιστεύετε, σίγουρα δεν θα έχετε γνωρίσει τον Μήτσιο και τον Στέφο. Ο Μήτσιος και ο Στέφος, που λέτε, είναι δυο βλαχάκια, αδέλφια, παιδιά του μπάρμπα-Γιάννη, που την μισή σχεδόν περίοδο του έτους την περνούν στις ψηλές κορφές της Πίνδου βόσκοντας τα οικογενειακά κοπάδια παρέα με τους σταυραητούς του Κρυστάλλη.

Περισσότερα...

Αμέρικα Αμέρικα

Τζούρτζια, Αγ. Παρασκευή ΑσπροποτάμουΚι α σου μιλώ με παραμύθια και παραβολές, είναι γιατί τ’ ακούς γλυκότερα. Σεφέρης,«Τελευταίος Σταθμός».

Κι εκεί που λες, φίλε μου, ωραία, ξεμπερδέψαμε με τις υποχρεώσεις μας, δώσαμε ό,τι της οφείλαμε και της ζωής, καιρός πια να χαλαρώσουμε, να ξεκουράσουμε και το μυαλό μας, έρχεται μια ωραία πρωϊα, που ξυπνάς και ανακαλύπτεις πως χρωστάς και άλλα. Και αυτά τα χρωστικά δεν σου τα ζητά κανείς άλλος. Αυτά σου τα ζητά επιτακτικά ο άλλος σου εαυτός, αυτός που έχει βαλθεί να μην σε αφήσει να ησυχάσεις στιγμή. Και σου χτυπά την πόρτα αδιάκριτα όποτε γουστάρει – δεν ξέρει και από καλούς τρόπους –, και σου τριβελίζει το μυαλό. «Και για την Αμερική ποιος θα μιλήσει, μου λες; Τόσοι νεκροί που περιμένουν τη σειρά τους τι θα γίνουν; Έτσι έφυγαν και χάθηκαν και δεν απόμεινε απ’ αυτούς τίποτα;» Και τότε σε πιάνει ένα μεταφυσικό δέος και χάνεις την ησυχία σου.

Περισσότερα...

«Ηταν δύσκολα εκείνα τα χρόνια...» Προφορικές Μαρτυρίες Βλαχόφωνων απο την ομηρία τους στο Ποζάρεβατς της Σερβίας

Η πλατεία της ΤζουμαγιάςΗ ανακοίνωση αυτή είναι προϊόν επιτόπιας έρευνας στους Βλαχόφωνους των Σερρών και πιο συγκεκριμένα αναφέρεται στους Βλαχόφωνους της Ηράκλειας (Τζουμαγιάς), Πετριτσίου, Βυρώνειας, Ποροΐων. Βασίζεται, κυρίως, σε προφορικές μαρτυρίες ανθρώπων της πρώτης γενιάς οι οποίοι βίωσαν τα γεγονότα της ομηρίας.

Κύριος στόχος αυτού του άρθρου είναι να απεικονίσει το κλίμα της εποχής, στη χρονική περίοδο από το 1916 -χρονολογία κατά την οποία είχαμε την ομηρία τους εκτός Ελλάδος- και την επιστροφή τους το 1918, μέσα από τις προσωπικές και συλλογικές εμπειρίες απλών ανθρώπων. Aποτελεί μια προσπάθεια να αναδείξει την αξία του προφορικού πολιτισμού, ενσωματώνοντας στα ιστορικά δεδομένα τη φωνή των αφανών πρωταγωνιστών. Οι πληροφορίες αφορούν ιστορικά, πολιτιστικά και κοινωνικά γεγονότα.

Περισσότερα...

Η Εξέλιξη του Κουτσοβλαχικού Ζητήματος 1859 – 1944

Νικόλαος ΜατούσηςH λατινοφωνία των Κουτσόβλαχων της Ελλάδος, σε συνδυασμό με την ανάδυση των εθνικών κρατών κατά τον 19ο αιώνα και την συνακόλουθη άσκηση μεγαλοϊδεατικών και μειονοτικών προγραμμάτων, αποτέλεσε την αιτία αμφισβήτησης της ελληνικότητας αυτής της ομάδας και τη διεκδίκηση της από το νεοσύστατο ρουμανικό κράτος. Στόχος της παρούσας δημοσίευσης είναι να καταδείξει, όσο το δυνατόν καλύτερα, τα αίτια και τους παράγοντες που καθόρισαν την εξέλιξη της ρουμανοιταλικής προπαγάνδας από την εμφάνιση της το 1860 έως και το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

Εισαγωγή – Η ονοματοθεσία

Για να κατανοήσουμε καλύτερα την ουσία  και το ιδεολογικό υπόβαθρο πάνω στο οποίο στηρίχτηκε η προπαγάνδα, θα ήταν χρήσιμο να εξηγήσουμε την ονοματοθεσία κάποιων όρων, οι οποίοι θα μας βοηθήσουν να εξάγουμε χρήσιμα συμπεράσματα για τους βλαχόφωνους πληθυσμούς των νοτίων Βαλκανίων.

Περισσότερα...

Καλαρρύτες και Ποποβίτες ραφτάδες

Αγία Κυριακή (Πόποβο) θεσπρωτιαςΔεν είχα σκοπό να σας μιλήσω για τους Καλαρρύτες, το αρχοντοχώρι της Πίνδου. Πιέζω τον εαυτό μου να μη κουβεντιάζω πια γι’ αυτό γιατί αν αρχίσω δε σταματάω. Το ‘χω κληρονομημένο πατέρα, πάππου, προπάππου το κουσούρι, όπως εξάλλου όλοι οι Καλαρρυτιώτες να μιλάνε συνέχεια για τους Καλαρρύτες λες και δεν υπάρχουν άλλα δοξασμένα ορεινά χωριά στην Ήπειρο και την Ελλάδα.
Με ξέρουν Μαργαριτιώτη. Είμαι λόγω γέννησης και μάλιστα «φανατικός». Οι ρίζες όμως είναι εκεί ψηλά στης Πίνδου της κορυφές, στους Καλαρρύτες όπου είναι γεννημένοι ο πατέρας και η μάνα μου. Ραφτάδες οι Μπακαγιανναίοι (Τσαλέκιδες για να ξεχωρίζουν από τους Μπουρικιώτες, τον άλλο κλάδο των Μπακαγιανναίων), Αργυροχρυσοχόοι οι Σιαμαίοι. Το άλλο όμως μπορεί να ήταν αφού δεν ήταν κτηνοτρόφοι;

Περισσότερα...

12 - 23 Φεβρουαρίου 1878: Η εξέγερση στο Λυκούρσι

ΛυκούρσιΣτις 24 Απριλίου του 1877 η Ρωσία κήρυξε τον πόλεμο στην Οθωμανική Αυτοκρατορία με αφορμή την καταπίεση των Ορθοδόξων στα εδάφη της τελευταίας. Μετά από σκληρές και πολύνεκρες μάχες τα ρωσικά στρατεύματα, αφού πρώτα διέσχισαν τις Μολδαβία,Ρουμανία και Βουλγαρία, προέλασαν μέχρι τα πρόθυρα της Κωνσταντινούπολης και συγκεκριμένα ως το προάστιο του Αγίου Στεφάνου.
Κατά τη διάρκεια του πολέμου αυτού η Ελλάδα έμεινε ουδέτερη λόγω πιέσεων από την Αγγλία και την Γαλλία με αποτέλεσμα η αντίδρασή της να είναι αρκετά καθυστερημένη.

Περισσότερα...

8