Βλάχοι και ελληνισμός

Βλάχοι και ελληνισμός

Έλληνες = Ρωμιοί + Αrmâni + Arbëresh

Πάνοπλος αρβανίτης πολεμιστής τού ΄21 με φουστανέλλα.Όψεις του εθνικού και γλωσσικού αυτο- και ετεροπροσδιορισμού στη νότια βαλκανική χερσόνησο

Θυμάμαι τον Γκραίκο παππού μου, τον μπαρμπα-Τζιόρτζη να με ρωτά, σαν πήγαινα στο χωριό της μητέρας μου στο Ρουμλούκι: «Τι είσαι βρε ’συ, Ρωμιός για Βλάχος;» Ενώ στη Βέροια, ο Βλάχος παππούς μου, ο λαλα-Στέργιος, με ρωτούσε στα βλάχικα: «Τσε χι τίνι, Αρμούν ια Γκρέκ;» (Τι είσαι εσύ, Αρμούνος ή Γκραίκος;). Και εγώ, μη θέλοντας να τους κακοκαρδίσω, έδινα στον καθένα την απάντηση που ήθελε να ακούσει.[1]

Με αυτά τα λόγια αρχίζει η εισαγωγή του έργου του Αστέριου Κουκούδη, Μελέτες για τους Βλάχους, το οποίο κυκλοφόρησε το έτος 2000. Σκοπός μου σ’ αυτή την ανακοίνωση είναι να σχολιάσω ορισμένα κείμενα που γράφτηκαν στα ελληνικά γύρω στο 1800 και γύρω στο 2000 με θέμα τις ομάδες και τις γλώσσες που απαρτίζουν το ψηφιδωτό της νότιας βαλκανικής χερσονήσου.

Περισσότερα...

Ελληνορουμανικές διαχρονικές σχέσεις και γέννηση του Κουτσοβλαχικού Ζητήματος

Αχιλλέας ΛαζάρουΕπιστημονικά ανακοινώθηκε ότι το Μαντείο της Δωδώνης από την πανάρχαια εποχή ακτινοβολούσε στη χερσόνησο του Αίμου, δηλαδή στα Βαλκάνια, και ευρύτερα στη νοτιοανατολική Ευρώπη. Ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Βουκουρεστίου και ακαδημαϊκός E . Condurachiμεταπολεμικά προσκλήθηκε στο Ζάγκρεμπ της Κροατίας, όπου οργανώθηκε διεθνές συνέδριο προς τιμήν του Κροάτη ακαδημαϊκού G . Novak, και ανέπτυξε το θέμα «Η Δωδώνη και οι σχέσεις με τον Βαλκανικό κόσμο». Αρχικά ανέφερε ότι ιδρυτής του μαντείου είναι ο Δευκαλίων, ο πατέρας του Ελληνος, του οποίου το όνομα καθιερώθηκε ως εθνώνυμο, υπαρκτό από τότε Ελλάς, η δε γλώσσα ελληνική τόσο επιτόπια όσο και στην ξενιτειά, όπως ενωρίς σαφέστατα αποφάνθηκαν ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Σορβόννης Jean Berard και ο Ιταλός Antonio Antinorio, ενδιάμεσα δε ο καθηγητής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Μιχαήλ Σακελλαρίου.

 

Περισσότερα...

Πολιτισμός και Πολιτική: Η περίπτωση των λεγόμενων Βλάχων

George Frederick Abbott - The Tale of a Tour in MacedoniaΌταν επιχειρούμε να ερμηνεύσουμε το σήμερα και να ψηλαφίσουμε το βασικό περίγραμμα δυνάμεων ή ρευμάτων, που επηρεάζουν ή και καθορίζουν τις μεσοπρόθεσμες ή μακροπρόθεσμες εξελίξεις σε κάποια τμήματα της «γηραιάς ηπείρου», όπως η Βαλκανική Χερσόνησος, αντιλαμβανόμαστε αμέσως την έφεση σύγχρονων Ευρωπαίων και Αμερικανών ιστορικών ή πολιτικών αναλυτών, να αναδεικνύουν -σχεδόν ομόφωνα- τα «φαντάσματα», ως πρωταγωνιστές της νέας εποχής.
Από τα «βαλκανικά φαντάσματα», που ιχνογραφούσε –ακόμη από τα μέσα της δεκαετίας του 1990- ο Robert Kaplan, [στο έργο του: “Balkan Ghosts” («Τα φαντάσματα των Βαλκανίων»)], μέχρι τα «φαντάσματα της Θεσσαλονίκης», της πόλης των φαντασμάτων, κατά τον Μark Μazower [στο δικό του έργο :“SALONICA-city of ghosts” (christians,muslims and jews, 1430-1950)] , οι σύγχρονοι εφευρέτες ή κυνηγοί φαντασμάτων, περιγράφουν τον κόσμο μας, τα Βαλκάνια του 21ου αιώνα, με χρώματα που μοιάζουν «με εκείνα που κυριαρχούσαν στις παραμονές της έναρξης του Α΄ Παγκόσμιου Πολέμου» 1

 

Περισσότερα...

Η Βλαχόφωνη Ρωμιοσύνη

Ομιλία Νικ. Μέρτζου στην ημερίδα του 29ου Πανελληνίου Ανταμώματος ΒλάχωνΗ ονομασία Βλάχοι αποτελεί ετεροπροσδιορισμό. Έτσι ονομάζουν όλοι οι Άλλοι όλους όσοι αυτόχθονες Έλληνες λατινοφώνησαν στην προφορική αποκλειστικά λαλιά επειδή επί αιώνες υπηρέτησαν ως στρατιώτες και αξιωματούχοι της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας στην Ελλάδα και στον ευρύτερο χώρο της Βαλκανικής.Ανέκαθεν εμείς αυτοπροσδιοριζόμαστε ως Αρμάνοι, δηλαδή Ρωμαίοι πολίτες της καθ’ ημάς Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Αρμν. Αρειμάνιος στην ελληνική σημαίνει αγέρωχος πολεμιστής.
Η επωνυμία Ρωμαίος ήταν πολιτικός τίτλος τιμής: δικαίωμα ισονομίας και ίσης συμμετοχής στην Αυτοκρατορία. Ουδέποτε, επί χίλια εξακόσια χρόνια, προσδιόριζε εθνική καταγωγή. Γι’ αυτό στην Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, μέχρι την Άλωση, όλοι οι Έλληνες αυτοπροσδιορίζονταν ως Ρωμαίοι. Επί 1.200 χρόνια κάθε Αυτοκράτορας αυτοπροσδιοριζόταν ως Πιστός εν Χριστώ τω Θεώ Βασιλεύς και Αυτοκράτωρ Ρωμαίων. Ρωμανία ονομαζόταν η πατρώα μας Αυτοκρατορία. Ρουμ, Ρωμαίους, μας ονόμασαν και οι Οθωμανοί. Μέχρι σήμερα ακόμη, Πατριαρχείο των Ρουμ το Οικουμενικό Πατριαρχείο, ρωμέϊκο το ελληνικό, Ρωμιοί όλοι ανεξαιρέτως οι Έλληνες, Ρωμιοσύνη το Γένος μας.

Περισσότερα...

Η συμβολή των Βλαχόφωνων Ελλήνων στην εθνική παλιγγενεσία

Γεωργάκης Ολύμπιος - Μονή Σέκου(ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΚΗ ΕΚΠΟΜΠΗ)
Κυρίες και Κύριοι, αγαπητοί ακροατές της ΕΡΑ ΒΟΛΟΥ, Χρόνια πολλά.
Είμαι ο Σπύρος Τσιανάκας, Πρόεδρος του Λαογραφικού Συλλόγου Βλάχων Βόλου και μαζί μου είναι η κυρία Ελένη Κατσώρα, Φιλόλογος και μέλος του Δ.Σ. του συλλόγου. Θα ήθελα να ευχαριστήσω την ΕΡΑ Βόλου για αυτή την ευκαιρία που μας δίνει να κάνουμε την δική μας εκπομπή, μέσα από τον επιτυχημένο θεσμό «Κάνε την εκπομπή σου». Την τεχνική επιμέλεια της εκπομπής την έχει ο κύριος Γιάννης Δημάκος.

Μουσική, Τράσιας Φώτης ''ΣΟΦΙΑ'' (4,10)

Κυρίες και Κύριοι, η σημερινή εκπομπή είναι αφιερωμένη στην Επανάσταση του 1821 και στην συμβολή των βλαχόφωνων Ελλήνων για την ανεξαρτησία του Έθνους. Η Επανάσταση του 1821 είναι ένα αθάνατο σύμβολο τόσο για εμάς τους Έλληνες όσο και για όλο τον κόσμο. Συμβολίζει το Άφθαρτο του Πνεύματος και του Πολιτισμού.Ένας λαός, ένα σύνολο ανθρώπων με κοινή γλώσσα και ταυτόσημες αντιλήψεις για τον κόσμο, τη ζωή και την πορεία στην Ιστορία, που κατοικεί σε ένα συγκεκριμένο γεωγραφικό σημείο του κόσμου, έζησε για αιώνες ολόκληρους κάτω από την εξουσία ενός άλλου λαού με τελείως διαφορετική πολιτισμική και συλλογική ταυτότητα και χαρακτήρα και παρ΄ όλα αυτά αξίωσε ξανά την ελεύθερία του, να ορίζει μόνος του τη μοίρα του πάνω στις βάσεις και στις αξίες που έθεσαν οι πρόγονοί του.

 

Περισσότερα...

Quo Vadis Arman? Προοπτικές καί κίνδυνοι μιάς πορείας στόν 21ο αιώνα

Νικόλαος ΞυροτύρηςΚυρίες καί κύριοι, Τό επονομαζόμενο «Βλαχικό Ζήτημα», μέ ενεργή παρουσία άνω τών 150 ετών στήν πολιτική καί διπλωματική αρένα, καί όχι μόνον τής χώρας μας, εμφανίζει πλέον όλες εκείνες τίς νοητικές στρεβλώσεις καί ερμηνευτικές παραμορφώσεις, οί οποίες νομοτελειακά αναπτύσσονται καί ανδρώνονται σέ τέτοιου είδους χρονίζουσες αλυσιτελείς, θά υποστήριζα παθογενείς, πολιτικές καταστάσεις, γιά τίς οποίες όμως, όλως περιέργως, κανείς τελικά δέν επιθυμεί πραγματικά τήν ριζική επίλυση καί τήν οριστική ίασή τους.
Οσο καί εάν η διαπίστωση αυτή μάς ξενίζει, από διαφορετικές πάντοτε οπτικές γωνίες ορώμενη, έν τούτοις είμαστε δυστυχώς αναγκασμένοι νά αποδεχθούμε εκ τών πραγμάτων τήν υπαρκτή αυτή στήν καθημερινή μας ζωή πραγματικότητά της. 

Περισσότερα...

8