Ένα ακόμη βιβλίο παραδίδεται στις τωρινές και επόμενες γενιές για να μάθουν ή να ερευνήσουν μια γλώσσα που ήδη χάνεται.
Έτσι θα μπορούν να το έχουν στα χέρια τους, όλοι αυτοί που αγαπούν τη γλώσσα την οποία άκουσαν από τη στιγμή της γέννησής τους, αλλά και όλοι αυτοί που αγαπούν κάθε τι που αποτελεί κομμάτι του πολιτιστικού πλούτου της πατρίδας μας, έχοντας ή μη βλάχικη καταγωγή.
Ένα γλωσσικό εργαλείο να βλέπεις, να διαβάζεις αλλά και να ακούς αυτή την υπέροχη γλώσσα. Θα βρίσκεται ανάμεσα στα τρία πολυσέλιδα λεξικά μου, στα τραγούδια, στα παραμύθια, στα 100 κείμενα μέσα από την καθημερινότητά μας, και τώρα η γραμματική μέσα από τα παραδείγματα για καλύτερη εμπέδωση της γλώσσας. Συνεχίζεται με το βιβλίο για την γνωριμία μας με τους αριθμούς μέσα από παραδείγματα. Όλα ηχογραφημένα για να βοηθηθούν όλοι στην προφορά.
Τα λήμματα αλλά και ολόκληρες φράσεις, καταγράφονται και ερμηνεύονται και με την λατινική γραφή (το χαλκιδικό ελληνικό αλφάβητο), ώστε να μπορούν να το μελετούν οι απανταχού αρμανόφωνοι (βλαχόφωνοι) μα και οι ενδιαφερόμενοι για τη μελέτη της αρμάνικης γλώσσας (limba armaneaska). Πιστεύω ότι μπορεί να γίνει και ένα εγχειρίδιο εκμάθησης της ελληνικής για τους μη γνωρίζοντες την ελληνική γλώσσα.
Στο σύνολό της, η εργασία μου αυτή, είναι βιωματική που γράφτηκε με πολύ μεράκι. Ήταν μια δική μου εσωτερική ανάγκη να διασωθεί ένα μέρος του πολιτιστικού πλούτου της πατρίδας μας το οποίο χάνεται.
Ένιωσα αυτήν την ανάγκη στο τέλος της εκπαιδευτικής μου καριέρας, όταν χάσαμε ξαφνικά την πολυαγαπημένη μου μάνα, η οποία γνώριζε τόσα πολλά και μας μιλούσε μέσα στο σπίτι μόνο βλάχικα, όπως έκαναν και όλοι οι άλλοι της οικογένειας.
Χαίρομαι, που το όλο έργο μου,βρήκε την δέουσα ανταπόκριση από αξιόλογους επιστήμονες, ακαδημαϊκούς, απλούς πολίτες, που αγωνιούσαν για την τύχη αυτής της γλώσσας, και σε όλους όσους αγαπούν, κάθε τι που συμπεριλαμβάνεται στον πολιτισμό μας.
Λειτούργησα πέραν από μίζερες καταστάσεις. Θεωρώ ότι η γνώση είναι αυτή με την οποία μπορείς να καταπολεμήσεις κάθε τι αντίξοο και προπαγανδιστικό. Δεν φταίει σε τίποτα η γλώσσα, οποιαδήποτε γλώσσα κι αν είναι αυτή, αρκεί να τη γνωρίζεις καλά και να μην την διαστρεβλώνεις. Άλλωστε οι Εθνικοί Ευεργέτες και η πλειοψηφία των Αγωνιστών για την ελευθερία της Ελλάδος, αυτή τη γλώσσα μιλούσαν και το πατριωτικό τους φρόνημα ήταν πολύ υψηλό. Ταυτόχρονα γνώριζαν και μιλούσαν τα ελληνικά. Δεν έχουμε λοιπόν το δικαίωμα να τους προδίδουμε υποτιμώντας τη γλώσσα τους.
Η αρωμανική γλώσσα είναι ένα γλωσσικό πολιτιστικό στοιχείο της πατρίδας μας, όπως τα τραγούδια, τα ήθη κι έθιμα. Θεωρείται αναγκαία και επιβάλλεται, στη σημερινή εποχή, η διατήρηση ή η καταγραφή της γλώσσας σε όλα τα βλαχοχώρια, για να βοηθηθούν αργότερα οι μελετητές για συγκρίσεις στις διαφορές που τυχόν υπάρχουν από ιδίωμα σε ιδίωμα. Μιας γλώσσας αρκετά υποτιμημένης και συκοφαντημένης.
Όμως, όποιος τη γνωρίζει καλά, ανακαλύπτει τον πλούτο της.
Λέξεις, που οι ρίζες τους βρίσκονται στην αρχαία ελληνική γλώσσα και δη την ομηρική αλλά και στη λατινική.
Είναι πλούσια, σε λεξιλόγιο, γλώσσα. Αυτό το γνωρίζουν όσοι άκουσαν, έμαθαν και αγάπησαν τη γλώσσα όταν από παιδιά άκουγαν ιστορίες και παραμύθια στην αγκαλιά της γιαγιάς τους.
Τα γραμματικά της φαινόμενα φαίνονται λίγα, μα στην πραγματικότητα είναι τόσα πολλά και μαγευτικά. Οι φράσεις, κρύβουν μία μικρή ιστορία. Αν ασχοληθείς, μπαίνεις σ’ ένα πλούτο λέξεων και φράσεων που αδυνατείς να τον συγκεντρώσεις.
Δυστυχώς έχουν μειωθεί κατά πολύ οι φυσικοί ομιλητές. Ας μη δώσουμε την ευκαιρία σε κάποιους που μπορεί να θελήσουν μελλοντικά να την διαστρεβλώσουν και να την οικειοποιηθούν.
Στενοχωριέμαι που πολλά χάθηκαν στο πέρασμα του χρόνου.
Nika una karti ku γrammatika armaneaska, s’ parada la tutsi aesstsi iu voru s’ nmveatsi limba armaneaska. Dadun ku alanti kaertsi (lexika, kantitsi, paramiθurri, 100 kimini iu s’ avdu pi limba armaneaska, γrammatika, ssi ariθmatzlli). Tuti sun nγrapsiti tu C.D., di mini, pi limba gritseaska ssi armaneaska.
Tuti aesti iu amu nγrapsiti, sun banati di mini, tu kasa parinteaska.
Iasti avuta limba. U sstimu noi, iu di nnitsi avtzamu tu kasa parinteaska, massi aesta limba. Aesta limba zbura papannilli anosstsi. Aesta limba zbura ssi Armannlli ivirγetslli, ssi nafuara zbura limba gritseaska. Nu u agarsiri tu xeani. Puati limba s’ nu s’ zburaski kakun tu veklli anni, ma vremu s’u askapaemu tas s’ nu s’ kiari dikutotalu.
Tuti sun nrγapsiti pi alfavita gritseaska ssi latina, tas puati tutsi tu dunniau, iu voru s’ u aduki aminti, s’ u nmveatsi, s’ u zburaski aesta limba armaneaska, iu tsinu, etsi multi, ssi tora akatsae s’ astingi.
Noi, himu tilifteilli iu vremu s’ tsinemu zbuari di aesta limba nissianea. Limba armaneaska, romeiki, vlahiki.
Γραμματική (βασικά στοιχεία) της Αρωμανικής (Βλαχικής) Γλώσσας των αρμανόφωνων (βλαχόφωνων) Ελλήνων της Πίνδου
Συγγραφέας: Λέντζιου- Τρίκου, Κούλα
Εκδόσεις: Σταμούλη Αντ.
Σελίδες: 250
ISBN:9789606563027
Πολιτεία, Πρωτοπορία
Περιεχόμενα
Εισαγωγή:
Γραμματικές διευκρινίσεις (Βοήθεια για την καλύτερη ανάγνωση)
Άρθρο (οριστικό,- αόριστο- εμπρόθετο)
Ουσιαστικά (αρσενικό – θηλυκό – αμφιγενές)
Κλίση αντιπροσωπευτικών ουσιαστικών (217 ουσ.)
Επίθετα (παρόμοια – αντίθετα)
Παραθετικά - Βαθμοί του επιθέτου- παραδείγματα
Αριθμητικά επίθετα – προτάσεις
Αντωνυμίες
Αντίθετες - ομόηχες λέξεις
Επίρρημα: γκίνι = καλά, καλώς (gini = kala, kalos)
Ρήματα (Διαθέσεις και φωνές – εγκλίσεις)
Κλίση ορισμένων αντιπροσωπευτικών ρημάτων (78 ρήμ.)
Προστακτική Ρημάτων (μέσα σε φράσεις )
Πριν από το ρήμα: τι = σε (αιτιατική) τσ = σου (γενική)
Άκλιτα (προθέσεις, σύνδεσμοι, επιρρήματα, επιφωνήματα)
Κατά ιού; = Προς τα πού; (Kata iu; = pros ta pu;)
Πρόθεση: λα (= προς το, στο) του (= εις το, στο)
Έργα της ιδίας
Βιογραφικό
