Ήθη και έθιμα

Ήθη και έθιμα

Το σύμπλεγμα του αίματος. Πατρογραμμικές ομάδες και αντεκδίκηση στους Έλληνες Βλάχους του Κεφαλόβρυσου (Μετζιτιέ) Πωγωνίου

Ο γάμος του Βασίλη Μεντή με τη Βασιλική ΓραμμόζηΗ ανθρωπολογική έρευνα έχει επισημάνει από πολύ νωρίς την άμεση σχέση κατά κανόνα μονογραμμικών (συχνότερα πατρογραμμικών, σπανιότερα μητρογραμμικών) ομάδων συγγένειας και αιματηρής εκδίκησης ή αντεκδίκησης (βεντέτας) (Otterbein και Swanson Otterbein 1965).

Περισσότερα...

Άνθρωποι, φίδια και χορός. Επαφή των πολιτισμών στο Πωγώνι της Ηπείρου

Βήσσανη 1982.15 ΑυγούστουΗ προβληματική
Το Δεκαπενταύγουστο του 1983 βρέθηκα, πραγματοποιώντας επιτόπια εθνογραφική έρευνα, στο χωριό Βήσσανη του Πωγωνίου. Η συγκυρία ήταν πολύ ενδιαφέρουσα καθώς την ημέρα της γιορτής της Παναγίας θα γινόταν το πανηγύρι του χωριού.

Περισσότερα...

Η ωμοπλατοσκοπία στους Βλάχους και άλλες ιστορίες

Ωμοπλάτη αρνιούΑρκετοί από τους αναγνώστες μας ίσως έχουν ακούσει για τη παλιά συνήθεια μερικών να ξεδιαλέγουν και να περιεργάζονται ένα πλατύ κόκκαλο, τριγωνικού σχήματος, από την ωμοπλάτη του ψητού αρνιού, τη λεγόμενη «σπάλα» και να ερμηνεύουν διάφορα σχήματα και φιγούρες της επιφάνειά της αναφορικά με το μέλλον.

Περισσότερα...

Βιβλίον ωμοπλατοσκοπίας υπό Γεώργιου Α. Μέγα

Ομωπλάτη αρνιούΕν τω υπ' αρ. 1493 κώδικι της Εθνικής Βιβλιοθήκης Αθηνών, φ.155β-159α, περιλαμβάνεται «βιβλίον παραδοθέν εκ τε Τούρκων και βαρβάρων, προδηλωτικόν των εσομένων <εκ των> εν τω ωμοπλάτη φαινομένων τεκμηρίων»...

Περισσότερα...

Ήθη και έθιμα των Βλάχων του Μετζητιέ

Κεφαλόβρυσο Οι μουσικοί και οι νύφες, photo Margaret HasluckΌσοι δεν ηυτύχησαν να παρευρεθούν την 15ην Αυγούστου (εάν συμπίπτη Κυριακή) ή την πρώτην μετά ταύτην Κυριακήν εις τον Μετζητιέ του Πωγωνίου, εστερήθησαν, τη αληθεία, μοναδικού θεάματος.

Περισσότερα...

Η σημαία στο γάμο, Ελευθέριος Π. Αλεξάκης

ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ: Η ΣΗΜΑΙΑ ΣΤΟ ΓΑΜΟ: ΤΕΛΕΤΟΥΡΓΙΑ - ΕΞΑΠΛΩΣΗ – ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΠΡΟΛΟΓΟΣ
Η εθνολογική (εθνοκοινωνιολογική και ιστορικο-γεωγραφική) μελέτη των πολιτισμικών στοιχείων μιας κοινωνίας μπορεί να μας δώσει μια σφαιρική εικόνα της λειτουργίας και της διαχρονικής εξέλιξης του κοινωνικού και πολιτισμικού της συστήματος. Ταυτόχρονα μπορεί να μας βοηθήσει στην κατανόηση των εθνογενετικών και εθνομεταμορφωτικών διαδικασιών που συμβαίνουν σε ένα γεωγραφικό χώρο.
Η εργασία αυτή, που μπόρεσε τελικά να τυπωθεί μετά από δέκα περίπου χρόνια, αφότου έλαβε την οριστική μορφή της, είχε πολλές περιπέτειες. Το 1984, με την έκδοση του βιβλίου μου «Η εξαγορά της νύφης», είχε αναγγελθεί η δημοσίευσή της στον 26ο τόμο της Επετηρίδας του Κέντρου Ερεύνης της Ελληνικής Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών. Ο τόμος όμως αυτός μετά από έξι χρόνια δεν έχει αρχίσει ακόμα να τυπώνεται και κανείς δεν μπορεί να βεβαιώσει πότε θα γίνει αυτό. Έτσι η κακοδαιμονία που μαστίζει θεσμούς και ιδρύματα στην Ελλάδα και οφείλεται είτε σε οικονομικούς λόγους είτε στον ανθρώπινο παράγοντα, δεν επέτρεψε να παρουσιασθεί η εργασία στον παραπάνω τόμο.
Η έκδοση της εργασίας αυτοτελώς σε μορφή μικρής μονογραφίας κρίθηκε αναγκαία από τη στιγμή που η μελέτη αποτέλεσε το θέμα (σενάριο) εθνογραφικής ταινίας (ντοκυμανταίρ) στα πλαίσια σχετικού προγράμματος του Υπουργείου Πολιτισμού.

Περισσότερα...