Τραγούδια - Χοροί

Τραγούδια - Χοροί


Ιδιόφωνα και αυτοσχέδια μουσικά και ηχητικά όργανα: Το κουδούνι

Σαρακατσαναίϊκο κουδούνιΗ παρούσα εργασία αποτελείται από δυο αυτοτελή και ανεξάρτητα μέρη: Το πρώτο μέρος αφορά το κουδούνι και το δεύτερο τα αυτοσχέδια ηχητικά - μουσικά όργανα, παιδικά ή όχι. Το κουδούνι ανήκει στην οικογένεια των ιδιόφωνων οργάνων και είναι μάλιστα ένα από τα αρχαιότερα, αφού χρησιμοποιείται ήδη από την εποχή του Χαλκού! Θεωρείτο πως ο ήχος του κουδουνιού είχε μαγικές προστατευτικές δυνάμεις. Ως εκ τούτου, το χρησιμοποιούσαν για να ξορκίσουν ξωτικά και κακά πνεύματα, για να προστατέψουν ζώα και ανθρώπους από ασθένειες και βασκανίες, καθώς και σε μυστικιστικές τελετές και για να προφυλάξουν ναούς και ιερούς χώρους. Με τα χρόνια όμως, το κουδούνι έχασε σιγά-σιγά τις υπερφυσικές του ιδιότητες και κατέληξε απλό ηχητικό αντικείμενο - εργαλείο που βοηθάει τον τσοπάνη να βρίσκει το κάθε ζώο του κοπαδιού του. Παρ’ όλα αυτά, διατηρεί ακόμα την παλιά του φύση σε διάφορα έθιμα και δρώμενα της Ελλάδας.

Περισσότερα...

Το Ελληνόφωνο Πολυφωνικό Τραγούδι στο Νότιο Τμήμα της Επαρχίας Πωγωνίου στην Ήπειρο - Βιβή Κανελλάτου

kanellatou.grΕθνομουσικολογική μελέτη σχετικά με το ελληνόφωνο πολυφωνικό τραγούδημα του νότιου τμήματος της επαρχίας Πωγωνίου στο γεωγραφικό διαμέρισμα της Ηπείρου. 

Στην εν λόγω ερευνητική εργασία δίνονται πληροφορίες για τη γεωγραφική κατανομή του συγκεκριμένου μουσικού φαινομένου και για το κοινωνικό πλαίσιο μέσα στο οποίο αναπτύχθηκε. Μουσικολογικά αναλύεται εκτενώς η μουσική δομή του πολυφωνικού τραγουδήματος και παρουσιάζεται η δομή, η σύσταση και η διάρθρωση των πολυφωνικών σχημάτων που το ερμηνεύουν. Τέλος, γίνεται μία συνοπτική αναφορά στα ελληνόφωνα πολυφωνικά σχήματα που ασχολούνται με  το συγκεκριμένο μουσικό είδος, καθώς και στην σχετική δισκογραφία και βιβλιογραφία που έχει εκδοθεί.

Βιβή Γ. Κανελλάτου  ---  Ερευνητικό Κέντρο Ελληνικού Τραγουδήματος

Περισσότερα...

Μπιρμπίλου - Το αηδόνι - Πολυφωνικό τραγούδι απο την Παλαιομάνινα

15 γνήσια παραδοσιακά (πολυφωνικά) τραγούδια της Παλαιομάνινας σε cd

Κυκλοφορεί από την Εταιρεία Φίλων των Μνημείων της Παλαιομάνινας cd με 15 γνήσια παραδοσιακά (πολυφωνικά) τραγούδια του χωριού από ζωντανές ηχογραφήσεις. Ευγενική συμμετοχή, με προσφορά, διάσωση, καταγραφή και τραγούδι (κατ΄ αλφαβητική σειρά): Δημήτρης Αποστόλου, Μιχάλης Αποστόλου, Ευφροσύνη Βλαχιώτη, Δημήτρης Δημονίτσας, Κώστας Φ. Κουτουβέλης, Κώστας Γ. Κουτσουμπίνας, Αποστόλης Μπίτας, Αριστείδης Μπίτας, Χρήστος Μπίτας, Δημήτρης Γ. Πούλιος, Κώστας Σαμαλέκος, Μάκης Σταμούλης και Ελληνόβλαχοι Βορειοηπειρώτες.

Επιμέλεια: Κώστας Φ. Κουτουβέλης. Το cd συνοδεύεται από φυλλάδιο με τα κείμενα, τη μετάφραση, τα σχόλια και τη διάρκεια των τραγουδιών.
Αγοράστε το ηχητικό αυτό ντοκουμέντο και κάνετέ το δώρο στα παιδιά σας, τα εγγόνια σας και στους φίλους σας.
Τιμή 5 ευρώ.
Επικοινωνία: Κώστας Κουτουβέλης (τηλ. 6972098451) και Δημήτρης Πούλιος (τηλ. 6944944082)

 

 Ακούστε ένα μικρό δείγμα απο το cd...

Μπιρμπίλου - Το αηδόνι - Πολυφωνικό τραγούδι απο την Παλαιομάνινα

 

Περισσότερα...

15 γνήσια παραδοσιακά (πολυφωνικά) τραγούδια της Παλαιομάνινας σε cd

15 γνήσια παραδοσιακά (πολυφωνικά) τραγούδια της Παλαιομάνινας σε cdΜια πρώτη προσπάθεια για διάσωση της μουσικής μας κληρονομιάς


Η διάσωση γνήσιων παραδοσιακών τραγουδιών της Παλαιομάνινας ήταν από τις πρώτες προτεραιότητες της Εταιρείας Φίλων των Μνημείων της Παλαιομάνινας. Οι παλαιότεροι θα θυμούνται ότι τα τραγούδια αυτά (όλα πολυφωνικά) τα τραγουδούσαν οι παππούδες μας, με τη λευκή μπουραζάνα (λευκό μάλλινο παντελόνι με ζωνάρι), με το μαύρο γιλέκο και το ριχτό μαύρο μάλλινο σακάκι σε κάθε γάμο, χαρά και γιορτή (η φωτογραφία του cd είναι από αναπαράσταση του εθίμου του «Κουτάρου» από την Εταιρεία Φίλων των Μνημείων της Παλαιομάνινας). Όλα σχεδόν είναι τραγούδια της τάβλας και τα τραγούδαγαν μετά το τέλος του γαμήλιου φαγητού. Κάθονταν οκλαδόν γύρω – γύρω και σε κάθε τραγούδι ή σε όλα είχαν έναν κορυφαίο τραγουδιστή, ενώ όλοι οι άλλοι συνόδευαν ή επαναλάμβαναν πιο σιγανά, τα λόγια που έλεγε ο κορυφαίος. Η πρώτη προσπάθεια για συγκέντρωση και διάσωση των τραγουδιών αυτών καταβλήθηκε από το συγχωριανό μας δημοσιογράφο Δημήτρη Στεργίου, όταν ως μαθητής του Γυμνασίου συζητούσε το καλοκαίρι με μερικούς υπερήλικες του χωριού μας.

Περισσότερα...

Νανούρισμα απο την Ιεροπηγή Καστοριάς

Το πρωτο σχολείο ξεκίνησε τη λειτουργία, έστω και σε πρόχειρο χώρο.Νανούρισμα απο την Ιεροπηγή Καστοριας όπως μας το μετέφερε η θεια Σπυριδούλα, από το Σμέρτο Θεσπρωτίας με  καταγωγή από την Ιεροπηγή.
Μας το μετέφερε όπως το θυμάται από τη γιαγιά της όταν νανούριζε τον εγγονο της.

Τουμ τουμ νάστρου ντι ασήμι
σ' φάκε ντάντα ούνε κιλίμι
σου πιτράκε λα ντερβένι
σ' τράκε βέστι
σ' τράκε φέτι
σ' τράκε σ΄ατσά κου ούνε βέρι
τα σου για (όνομα παιδιού) μουγέρι
Τουμ τουμ κουμπί από ασήμι
να κάνει η γιαγιά ένα κιλίμι
να το στείλει στο δερβένι (μονοπάτι)
να περάσουν οι νύφες
να περάσουν τα κορίτσια
να περάσει και αυτήν με το ένα σκουλαρίκι
για να την πάρει (όνομα παιδιού) γυναίκα
 

Χριστίνα Μπακάλη 

Ο πρωτοχορευτής στο πωγωνήσιο βλάχικο χορό

Ο πρωτοχορευτής στο πωγωνήσιο βλάχικο χωρόΣτο χορευτικό σχήμα του ανοικτού κύκλου, που απαντάται κατά κόρον στην Ήπειρο, διακρίνουμε στην κορυφή, στην αρχή του κύκλου, τον πρωτοχορευτή ή μπροστάρη.

Ο πρωτοχορευτής είναι αυτός που ελέγχει την κίνηση του κύκλου και είναι ο μόνος που έχει το ελεύθερο να κάνει τις φιγούρες που θέλει. Έτσι, μπορεί να κάνει παραλλαγές του βασικού βήματος, να χτυπήσει τα πόδια του ή να πηδήξει, να κάνει μια στροφή επιτόπου ή να λυγίσει τα γόνατα του, να χτυπήσει τα πόδια του κ.ά.Τα βήματα όλων είναι απλά και ζυγισμένα, έτσι ώστε τα σώματα των χορευτών να χορεύουν εναρμονισμένα, αλλά όχι ομοιόμορφα.
 
Με λίγα λόγια λοιπόν, ο πρωτοχορευτής εκφράζει μέσα στο χορό την ατομικότητα του, ενώ οι υπόλοιποι το συλλογικό πνεύμα. Στην παραδοσιακή κοινωνία έχαιρε ιδιαίτερης εκτίμησης από το κοινωνικό σύμβολο, κάτι που αντανακλούσε όχι μόνο στο πρόσωπο του αλλά και στων συγγενών του. Ήταν αυτό που λέμε «ο λεβέντης».

 

Περισσότερα...