Άρθρα

Ένα Βλάχικο παραμύθι

Η Κιβωτός του ΝόεΧρόνια τώρα από στόμα σε στόμα επέζησε ένα «μασάλι» που φέρνει την γενιά μας, (γιατί «όλοι οι βλάχοι μια γενιά» κι αυτό υπόσχομαι να σας το γράψω σε μια άλλη ιστορία) σε χρόνους στης Παλιάς Διαθήκης. Για όσους δεν θυμούνται ή τους νεότερους που δεν διδάσκονται πια, Θρησκευτικά είναι τα βιβλία που γράφτηκαν για τον Θεό μας πριν από την κάθοδο του στον μάταιο τούτο κόσμο. Κι αφού όπου υπήρχαν Βλάχοι, οι εβραίοι περίσσευαν. (δικαιολογίες του παλιού καιρού, τώρα δεν νομίζω πως ισχύουν αυτά). Αρκετά μεγάλη όμως εισαγωγή για ένα μικρό λαό όπως οι Βλάχοι!
Ας μπούμε όμως στην ιστορία μας που μας πάει πιο πίσω κι από την μυθολογία μας (για την Ελληνική μιλώ).
Ο καλός θεούλης λοιπόν, μετά από αρκετά χρόνια κι αφού έστειλε τον Αδάμ και την Εύα, που ‘φαγαν το μήλο, στη γη, αποφάσισε να δει τι κάνουν τα δημιουργήματά του.

Περισσότερα...

Τηρουμένων των Αναλογιών

Είναι γνωστό πως εκτός από τους ίδιους τους Βλάχους υπάρχουν αρκετοί που παρουσιάζονται να ενδιαφέρονται για τα “βλάχικα πράγματα”. Το να ενδιαφέρονται κάποιοι για μας ή να παρουσιάζονται πως νοιάζονται δεν είναι απαραίτητα κακό. Όταν όμως, παρουσιάζονται να μιλούν και να ενεργούν για μας δίχως εμάς, τότε σίγουρα υπάρχει κάποιο μάλλον σοβαρό πρόβλημα.
Για αυτό κρίνεται αναγκαίο να εξεταστούν και να γίνουν κατανοητά κάποια από τα γεγονότα και τις αναλογίες τους που διέπουν τα “βλάχικα πράγματα” και που θα έπρεπε να γνωρίζουν οι όποιοι ενδιαφερόμενοι και πολύ περισσότερο εμείς οι Βλάχοι.
Τα νούμερα της παλαιότερης και σύγχρονης δημογραφίας των Βλάχων είναι σίγουρο πως κάνουν κατανοητές αυτές τις αναλογίες. Επίσης, θα πρέπει να επισημανθεί και να τονιστεί ιδιαίτερα το γεγονός πως υπάρχουν διαμορφωμένες και αναγνωρίσιμες Βλάχικες Μητροπόλεις και Βλάχικη Διασπορά. Και μόνο η γνώση αυτού του γεγονότος καθιστά τον πρόσφατο πολιτικό χαρακτηρισμό των Βλάχων από την πρόταση 1333 του Συμβουλίου της Ευρώπης ως μία “Διασκορπισμένη Εθνοτική Μειονότητα” τουλάχιστον αποτυχημένο αν όχι άδικο και μάλλον επικίνδυνο για τους Βλάχους.

Περισσότερα...

Μέτσοβο - Η διαμόρφωση της "βλάχικης" αστικής τάξης και η ενσωμάτωση της στον ελληνικό αστισμό

Μέτσοβο photo Margaret HasluckΗ τεράστια προσφορά των Μετσοβιτών στο ελληνικό έθνος έγινε δυνατή χάρη σε δύο προϋποθέσεις: Τη μεγάλη οικονομική ανάπτυξη του Μετσόβου και την ένθερμη στράτευση των πλουσίων κατοίκων του στην εθνική ιδέα.

Περισσότερα...

Η πολιτισμική παράδοση των Βλαχόφωνων Ελλήνων

Σίγουρα κυρίες και κύριοι , δεν είναι δυνατόν στον περιορισμένο χρόνο μίας εισήγησης να αναπτυχθεί σε βάθος ένα τεράστιο γνωστικό αντικείμενο. Μοναδική φιλοδοξία αυτής της προσπάθειας, είναι μία καταρχήν προσέγγιση με την πλούσια πολιτισμική παράδοση του Βλαχόφωνου Ελληνισμού, με επικέντρωση στα στοιχεία τα οποία διαπραγματεύεται αυτό το Συμπόσιο, δοσμένα πάντα μέσα από την πλευρά της δραστηριότητας που αναπτύσσουν οι Πολιτιστικοί Σύλλογοι και η Πανελλήνια Ομοσπονδία τους...

Περισσότερα...

Μια εισαγωγή για τους βλάχους της Αλβανίας

Η Μοσχόπολη του 1767 (από παλαιά γκραβούρα της εποχής)Σήμερα οι βλάχοι είναι σκορπισμένοι σε πολλές περιοχές της Αλβανίας. Τους βρίσκουμε στις πόλεις όπως τα Τίρανα, Δυρράχιο, Καβάγια, Ελμπασάνι, Μπεράτι, Αυλώνα, Φίερι, Λιούσνια, Κορυτσά, Πόγραδετς, Πρεμετή, Αργυρόκαστρο, Αγία Σαράντα, και σε πολλά χωριά γύρω απο αυτές της πόλεις.
Είναι σημαντικό το γεγονός ότι οι βλάχοι σε αυτά τα μέρη ίδρυσαν οικισμούς ιστορικά μόνο στο νότο της Εγνατίας οδόυ. Δεν γνωρίζουμε αν υπήρχανε ποτέ βλάχικοι οικισμοί στο βόρειο μέρος της Αλβανίας, εκτός από ομάδες που ασχολούνταν με εμπόριο.

Περισσότερα...

Η διασπορά και οι αποικίες των Γραμμουστιάνων

Η Οικογένεια του Μεγαλοτσέλιγκα Χατζηστέργιου Χατζόπουλου - Γράμμουστα 1903Αξίζει να αναφερθούν, έστω και επιγραμματικά, οι οικισμοί και οι καλυβικές εγκαταστάσεις που συνοίκησαν ή δημιούργησαν από μόνοι τους οι Γραμμουστιάνοι, δίχως όμως να μπορούμε να τις χρονολογήσουμε με απόλυτη ακρίβεια, καθώς τα κύματα των εξόδων αλληλοδιαδέχτηκαν το ένα το άλλο.
Γραμμουστιάνικα φαλκάρια είχαν κάνει την εμφάνισή τους στο Κρούσοβο και την περιοχή του, προς αναζήτηση θερινών βοσκών, πριν από την εγκατάσταση σε αυτό των εδραίων Νικολιτσιάνων. Αρχικά, όταν το Κρούσοβο μεταμορφωνόταν σε οικισμό με εδραίο βλάχικο πληθυσμό, οι Γραμμουστιάνοι κατοικούσαν σε αυτό μόνο τη θερινή περίοδο. Αργότερα και κατά τη διάρκεια του 19ου αιώνα, εγκαταλείποντας τη νομαδοκτηνοτροφία, εγκαταστάθηκαν οριστικά στο Κρούσοβο.

Περισσότερα...